Παρουσίαση/Προβολή

(BSO292) -  ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΡΑΓΚΟΣ

Περιγραφή Μαθήματος

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2025-26,  ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΤΜΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ, ΣΛΑΒΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ:   Διεθνής Οικονομική Ανάπτυξη, Η΄Εξαμήνου

ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθηγητής Γιάννης Μαραγκός

Επικουρικό Έργο: Θέμης Ανθρακίδης (Επισκέπτης Καθηγητής)

 Αγγελική Νεστορούδη (Υποψήφια Διδάκτορας)

Ιωάννα Λίτσιου (Υποψήφια Διδάκτορας)

 

 

 

Παραδόσεις: Δευτέρα: 12-4 μ.μ. Αίθουσα Συνεδρίων ΒΣΑΣ

Πλατφόρμα Τηλεκπαίδευσης Πανεπιστημίου Μακεδονίας: https://openeclass.uom.gr

Γραφείο: ΓΔ, Γ203.          

email: marangosjohn@gmail.com  

Τηλ: 2310-891-712

Ώρες Γραφείου: Δευτέρα 4-6 μ.μ., Τρίτη 4-6 μ.μ.

 

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

Περίγραμμα διδακτέας ύλης

 

Το μάθημα εξετάζει τη διεθνή οικονομική ανάπτυξη μέσα από διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις, εστιάζοντας στη Συναίνεση της Ουάσιγκτον και τις εναλλακτικές της. Βασισμένο στα κεφάλαια 1, 4, 5, 7 και 8 του βιβλίου "Διεθνής Οικονομική Ανάπτυξη" του Γιάννη Μαραγκού, το μάθημα αναλύει την ιστορική εξέλιξη, την εφαρμογή και την κριτική των πολιτικών ανάπτυξης που υιοθετήθηκαν από διεθνείς οργανισμούς, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα.

 

Η Συναίνεση της Ουάσιγκτον και η Διεθνής Ανάπτυξη

Το Κεφάλαιο 1 παρουσιάζει τη Συναίνεση της Ουάσιγκτον, ένα σύνολο οικονομικών πολιτικών που εισήγαγε ο John Williamson το 1989, προωθώντας τη δημοσιονομική πειθαρχία, την ελευθέρωση των αγορών και τις ιδιωτικοποιήσεις ως μέσα ανάπτυξης. Παρά το αρχικό ενδιαφέρον, η εφαρμογή αυτών των πολιτικών συχνά οδήγησε σε κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, προκαλώντας έντονη κριτική από εναλλακτικές σχολές σκέψης.

 

Η Θεραπεία του Σοκ και η Οικονομική Μετάβαση

Το Κεφάλαιο 4 εστιάζει στη θεραπεία του σοκ που εφαρμόστηκε σε χώρες μετάβασης, ιδιαίτερα στις μετα-σοσιαλιστικές οικονομίες. Οι απότομες μεταρρυθμίσεις, όπως η ταχεία απελευθέρωση των αγορών και οι εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις, συχνά επέφεραν αρνητικές συνέπειες, όπως υψηλή ανεργία και κοινωνική αναταραχή.

 

Μετα-Κεϋνσιανές Προσεγγίσεις στη Διεθνή Ανάπτυξη

Το Κεφάλαιο 5 εξετάζει τις μετα-Κεϋνσιανές αντιλήψεις για την ανάπτυξη, οι οποίες δίνουν έμφαση στον ρόλο της ζήτησης, της κρατικής παρέμβασης και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Σε αντίθεση με τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της Συναίνεσης της Ουάσινγκτον, οι μετα-Κεϋνσιανοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της αγοράς, αλλά απαιτεί ενεργό κρατική συμμετοχή και αναδιανεμητικές πολιτικές.

 

Η Μαρξιστική Κριτική της Συναίνεσης της Ουάσινγκτον

Το Κεφάλαιο 7 επικεντρώνεται στη Μαρξιστική κριτική, η οποία υποστηρίζει ότι η Συναίνεση της Ουάσινγκτον διαιωνίζει τις παγκόσμιες ανισότητες και εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ανεπτυγμένων οικονομιών εις βάρος των αναπτυσσόμενων. Αντί της νεοφιλελεύθερης προσέγγισης, προτείνεται ένα μοντέλο βασισμένο στην κρατική ιδιοκτησία στρατηγικών τομέων, την αναδιανομή εισοδήματος και την προστασία των εγχώριων αγορών.

 

Η Ελληνική Οικονομική Κρίση και η Συναίνεση της Ουάσινγκτον

Το Κεφάλαιο 8 αναλύει την εφαρμογή της Συναίνεσης της Ουάσινγκτον κατά την ελληνική κρίση χρέους (2010-2014), όπου η Τρόικα (ΕΕ, ΕΚΤ, ΔΝΤ) επέβαλε αυστηρά μέτρα λιτότητας και μεταρρυθμίσεις που ακολούθησαν τις αρχές της. Η ελληνική εμπειρία αποδεικνύει ότι η τυφλή εφαρμογή νεοφιλελεύθερων πολιτικών χωρίς κοινωνικές ασφαλιστικές δικλείδες μπορεί να επιφέρει σοβαρές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις.

 

Το μάθημα προσφέρει μια πολυδιάστατη κατανόηση της διεθνούς οικονομικής ανάπτυξης, εξετάζοντας τόσο τις κυρίαρχες όσο και τις εναλλακτικές προσεγγίσεις, με σκοπό την κριτική αξιολόγηση των πολιτικών ανάπτυξης.

 

 

ΤΡΟΠΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ:

 

1. Η συμμετοχή στις διαλέξεις είναι απαραίτητη για την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος.
2. Συμμετοχή στην πρόοδο Α (40% του τελικού βαθμού) και συμμετοχή στην πρόοδο Β (60% του τελικού βαθμού).

α) Η πρόοδος Α θα γίνει την Δευτέρα 20 Απριλίου 2026 και έχει τη μορφή ερωτήσεων πολλαπλών επιλογών με ανοιχτά βιβλία και σημειώσεις. Θα μετρά 40% του τελικού βαθμού. Θα καλύπτει την ύλη των εβδομάδων 1-7. Για τη συμμετοχή στην πρόοδο οι φοιτητές πρέπει να έχουν μαζί τους τη φοιτητική τους ταυτότητα και να είναι εγγεγραμμένοι στο μάθημα στο eclass. Ταυτόχρονα, πρέπει να είναι συνδεδεμένοι με το Google Meet.

β) Η πρόοδος Β θα γίνει τη Δευτέρα 25 Μάιου 2026 και έχει τη μορφή ερωτήσεων πολλαπλών επιλογών με ανοιχτά βιβλία και σημειώσεις. Θα μετρά 60% του τελικού βαθμού. Θα καλύπτει την ύλη των εβδομάδων 9-12. Για τη συμμετοχή στην πρόοδο οι φοιτητές πρέπει να έχουν μαζί τους τη φοιτητική τους ταυτότητα και να είναι εγγεγραμμένοι στο μάθημα στο eclass. Ταυτόχρονα, πρέπει να είναι συνδεδεμένοι με το Google Meet.

1. Τελική εξέταση: για τους φοιτητές που δε συμμετείχαν στις προόδους ή δε συμμετείχαν  και στις δυο προόδους, η τελική εξέταση είναι υποχρεωτική και μετρά 100%. Για τους φοιτητές που συμμετείχαν μόνο σε μία πρόοδο, η πρόοδος μηδενίζεται και η τελική εξέταση είναι υποχρεωτική και μετρά 100%. Η τελική εξέταση μπορεί να είναι γραπτή, ή προφορική ή εργασία.

 

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ

 

ΜΑΡΑΓΚΟΣ Γ. (2013), , Διεθνής οικονομική ανάπτυξη Η συναίνεση της Ουάσιγκτον και εναλλακτικές οικονομικές πολιτικές Μέθεξις, Θεσσαλονίκη.

 

ΜΑΡΑΓΚΟΣ Γ.-ΜΠΙΤΖΕΝΗΣ Α., (2007), Τα Οικονομικά της Μετάβασης, Σταμούλης, Αθήνα.

 

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ

 

Εβδομάδα 1, 16 Φεβρουαρίου: Εισαγωγή

 

Εβδομάδα 2, 23 Μαρτίου: Καθαρή Δευτέρα Αργία

 

Εβδομάδα 3, 2 Μαρτίου:

 

Εισαγωγή στη Διεθνή Οικονομική Ανάπτυξη: Κεφ.1

 

1. Βασικές Έννοιες και Θεωρητικά Πλαίσια
2. Ορισμός και σημασία της διεθνούς οικονομικής ανάπτυξης
3. Η Συναίνεση της Ουάσινγκτον και η ιστορική της εξέλιξη

Εβδομάδες 4-5, 9-16 Μαρτίου:

 

Εισαγωγή στη Διεθνή Οικονομική Ανάπτυξη: Κεφ.1

1. Η Συναίνεση της Ουάσινγκτον: Ιστορικό και Κύριες Αρχές

• Η αρχική εκδοχή της Συναίνεσης της Ουάσινγκτον
• Βασικά μέτρα και πολιτικές

Η Συναίνεση της Ουάσινγκτον ως Νεοφιλελεύθερο Μανιφέστο

• Κριτική προσέγγιση και επιπτώσεις των πολιτικών της

 

Εβδομάδες 6-7, 23-30 Μαρτίου: Θέμης Ανθρακίδης (Επισκέπτης Καθηγητής)

 

Η Μεταβατική Πρόοδος και η Θεραπεία του Σοκ: Κεφ.4

 

• Ο ρόλος των οικονομικών μεταρρυθμίσεων σε χώρες μετάβασης
• Εμπειρικά δεδομένα και παραδείγματα

 

Εβδομάδα 8, 20 Απριλίου: Πρόοδος Α

 

Εβδομάδα 9, 27 Απριλίου: Αγγελική Νεστορούδη (Υποψήφια Διδάκτορας)

 

Μετα-Κεϋνσιανά Οικονομικά και η Κριτική στη Συναίνεση της Ουάσινγκτον

• Κύριες αρχές των Μετα-Κεϋνσιανών οικονομικών
• Προτεινόμενες οικονομικές πολιτικές

 

Εβδομάδα 10, 4 Μαΐου: Ιωάννα Λίτσιου (Υποψήφια Διδάκτορας)

 

Μαρξιστική Οικονομία και Διεθνής Ανάπτυξη

• Η Μαρξιστική κριτική στη Συναίνεση της Ουάσινγκτον

 

Εβδομάδες 11, 11 Μαΐου: Θέμης Ανθρακίδης (Επισκέπτης Καθηγητής)

 

Η Επίδραση της Συναίνεσης της Ουάσινγκτον στην Ελληνική Οικονομική Κρίση (2010-2014)

• Ο ρόλος της Τρόικας και οι οικονομικές πολιτικές

 

Εβδομάδες 12, 18 Μαΐου: Επανάληψη

 

Εβδομάδα 13, 25 Μαΐου: Πρόοδος Β

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου 2025